Mu Rwanda, abahanzi bakize kurusha abandi babikesha ibitaramo bikomeye, ubucuruzi bwabo bwite, n’amasezerano yo kwamamaza ibigo bikomeye.

Mu Rwanda cyangwa mu muziki muri rusange, nta rutonde rwemewe n’amategeko cyangwa rushingiye ku mibare rugaragaza abahanzi 100 bakennye. Ubukungu n'umutungo by'abahanzi ni ibintu by'ibanga bitajya bitangazwa mu buryo bw'imibare ifatika, kandi akenshi amakuru avugwa mu kinyamakuru cyangwa ku mbuga nkoranyambaga aba ari ibihuha cyangwa ibitekerezo by'abantu (speculations).
Icyakora, mu nzego z'umuziki n'imyidagaduro, abasesenguzi bakunze kugaragaza ko urwego rw'ubukungu bw'abahanzi ruzamo ihindagurika bitewe n'ibi bikurikira:
• Abahanzi bakizamuka (Underground/Upcoming artists): Akenshi abahanzi bataragera ku rwego rwo kwishyurwa amafaranga menshi mu bitaramo cyangwa ngo babone ibigo bibamamaza (sponsorships) bagorwa no kwitunga n'ubwo baba bafite impano.
• Abahanzi bahagaritse umuziki (Inactive/Veteran artists): Hari abahanzi bacyuye igihe cyangwa bafite indirimbo zakunzwe kera (Karahanyuze) ariko batakibona inyungu zihagije kubera ko inganda z'umuziki mu Rwanda mu bihe byashize zitari zifite uburyo buhamye bwo kwishyuza uburenganzira bw'abahimbyi (royalties).
• Icyiciro cy'abataragira amahirwe yo gusinyana n'inzu zireberera inyungu z'abahanzi (Labels): Gukora umuziki bisaba ishoramare riri gukomera muri iki gihe (studio fees, video shoots, and PR). Abahanzi badafite abaterankunga birabagora guhangana ku isoko.
Niba hari umuhanzi runaka cyangwa inkuru yihariye wasomye ushaka ko tugarukaho cyangwa tubonerera amakuru y'ukuri, mbwira cyangwa unyereke uwo ari we.
Ese urashaka kumenya uko inganda z'umuziki zinjiza amafaranga mu Rwanda, cyangwa urashaka amakuru ku bahanzi bafite igishoro n'ibikorwa by'ubushabitsi (business) bikomeye? Let me know!

Mu bayoboye urwego rw’umuziki n’ubukungu harimo izina nka Bruce Melodie, The Ben, na Israel Mbonyi, nubwo nta muhanzi wo mu Rwanda wigeze agaragara ku rutonde rw’abafite ubutunzi buhanitse

Bruce Melodie, yigaragaza nk’umwe mu binjiza amafaranga menshi binyuze mu bitaramo akora imbere mu gihugu no hanze yacyo, ibigo afitanye nabyo amasezerano y’ubufatanye (endorsements), ndetse n’ibikorwa bye by’ubucuruzi.

The Ben, we Afite amateka akomeye mu muziki, akaba anakora ubucuruzi n’ibikorwa by’imyidagaduro bituma aba mu bahanzi bafite agaciro k’umutungo wo hejuru.

Israel Mbonyi, Uri mu bahanzi bakunzwe cyane kandi buzuza ibibuga binini (stadiums) imbere mu Rwanda na Afurika y’Iburasirazuba, bigatuma asarura akayabo mu bitaramo no ku mbuga nkoranyambaga zicuruzaho umuziki we.

Meddy, we Nubwo aba muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, indirimbo ze n’uburyo zikomeza kumwinjiriza amafaranga kuri shene zitandukakanye nka za youtube ibi nabyo bituma akomeza kuza mu binjiza agatubutse, mu bakize

King James, atunze ibikorwa bitandukanye by’ubucuruzi birimo na hoteli mu Ntara y’Iburasirazuba, ibintu bimufasha gushora imari mu bindi bidashingiye ku muziki gusa. Ibi bigatuma King James, akomeza kuza mu bakire.

Impamvu Zigaragara mu Bukungu bw’Abahanzi

Isoko rito ryo mu Rwanda, Abisesengura bagaragaza ko isoko ry’umuziki mu Rwanda rigitera imbere, ku buryo abahanzi bagorwa no kwinjira mu myanya y’imbere ku rutonde rw’abamillionezi muri Afurika y’Iburasirazuba ugereranyije na Tanzania cyangwa muri Uganda.

  • Isoko ry’Ibikorerwa mu Gihugu (Endorsements): Gukorana n’ibigo bikomeye by’itumanaho, ibinyobwa, na Banki ni bwo buryo nyamukuru bwemeza ubukungu bw’umuhanzi muri iki gihe.

Niba wifuza kumenya amakuru arambuye ku mushahara cyangwa uburyo umuhanzi runaka yinjiza amafaranga muri aba, ubivuge kugira ngo tubisesengure neza.

urutonde rw’indirimbo 100 zakunzwe mu Rwanda biterwa n’igihe cyangwa ubwoko bw’umuziki ushaka (haba iz’iki gihe, iz’Imana, cyangwa iz’amateka/Karahanyuze).

Kubera ko urutonde rw’indirimbo 100 ari ruremye cyane, abakunzi b’umuziki bazi ko izi ndirimbo zikunze kugabanywamo ibice bikurikira hashingiwe ku mbuga

1. Izigezweho z’Abahanzi Nyarwanda (Secular/Pop)

Izi ni indirimbo zimaze igihe gito cyangwa izikunzwe cyane mu tubari, mu birori, ndetse n’izikurikirwa cyane kuri shene za YouTube na Spotify:

  • Katerina – The Ben
  • Saa Moya – Bruce Melodie
  • Away – Ariel Wayz ft. Juno Kizigenza
  • Basi Sori – King James
  • Péché – Meddy
  • My Vow – Meddy
  • Nazubaye – Juno Kizigenza
  • Amata – DJ Phil Peter ft. Social Mula
  • Igikwe – Gabiro Guitar ft. Confy
  • Joli – Kenny Sol,

2. Indirimbo z’Imana (Gospel) Zikunzwe Cyane

Mu Rwanda, umuziki uhimbaza Imana uri mu ya mbere ikurikirwa cyane. Hari playlist izwi y’indirimbo z’Imana 100 zikunzwe ihuriza hamwe izi zikurikira

  • Ninaweza – Israel Mbonyi
  • Yeriko – Israel Mbonyi
  • Yebo (Nitawale) – Vestine & Dorcas
  • Itabaza – Vestine & Dorcas
  • Ibikombe – Ben & Chance
  • Aba ririmbira Igitangaza (Indirimbo ya 100 mu Gushimisha Imana) – Papi Clever & Dorcas
  • Nshuti – James & Daniella

3. Iz’Amateka n’Ibihe Byose (Karahanyuze)

Izi ni izo abantu bakunda bita iz’ibihe byose (classics) zagiye zandika amateka mu muziki w’u Rwanda: [1]

  • Rubanda – Orchestre Impala
  • Anitha – Orchestre Les Citadins
  • Mariana – Makanyaga Abdoul
  • Ganyobwe – Jean Christopher Matata
  • Symphonie – Orchestre Impala
  • Urare Aharyana – Kamaliza